Het Project

Inleiding

Het project “Mest op Maat – Dünger nach Maß” gaat over de hele waardeketen (zie afbeelding 1) van ruwe mest, via direct gebruik als mest of energiesubstraat tot verwerking als kunstmest en input-substraten in regio´s met veel veehouderij in Duitsland en Nederland. Daarbij is de focus gericht op een transparante en behoeftegestuurde verwerking van mest en digistaat, waarbij efficiënte technologieën worden gebruikt.

Alle projectpartners houden zich al vele jaren met dit thema bezig. De hierdoor opgebouwde knowhow wordt in dit project samengebracht en biedt de mogelijkheid een grote stap voorwaarts te zetten wanneer het om het ontwikkelen van oplossingen voor de uitdagingen van de verwerking van mest en digistaat gaat.

Het project zal niet alleen kijken naar geslaagde voorbeelden in de projectregio, maar vooral ook nieuwe concepten en technologieën voor het mest- en digistaatgebruik ontwikkelen. Om de diversiteit van ideeën te bevorderen en een meer doelgerichte ontwikkeling te stimuleren, worden richtinggevende projecten tijdens de looptijd van het project deskundig ondersteund. Heeft u ideeën, technologieën en innovatieve concepten die al gerealiseerd zijn of verder ontwikkeld moeten worden? Neem dan contact op met ons en maak deel uit van Mest op Maat – het platform voor gebruik van mest en digistaat.

2016-02-26 MoM (2) - Pfeilschema

Afbeelding 1:  Schematische weergave van de procesketen mest- en digistaatgebruik

Motivatie / Probleemstelling

Het projectgebied van Mest op Maat, zie afbeelding 2, omvat in NRW de Kreisen van het Münsterland (Steinfurt, Borken, Coesfeld, Warendorf en de stad Münster), in Niedersachsen de Kreisen Emsland en Grafschaft Bentheim en aan Nederlandse kant de provincies Overijssel (Noord-Overijssel, Zuid-Overijssel, Twente) en Gelderland (Zuidwest-Gelderland, Achterhoek, regio Arnhem/Nijmegen). In deze projectregio zijn er veel veehouderijen met alleen al meer dan 16 miljoen varkens die jaarlijks in totaal 24.000.000 m³ dierlijke uitwerpselen produceren. Het potentieel van de mestwaarde bedraagt ongeveer 230 miljoen euro voor alleen al varkensmest. De hoge overschotten aan nutriënten moeten milieuvriendelijk verwerkt worden en dit leidt tot stijgende kosten.

Tegelijkertijd bestaat er in regio´s met veel akkerbouw behoefte aan nutriënten, waardoor er de afgelopen jaren een steeds groter transport van dierlijke uitwerpselen ontstaan is, juist ook over de landsgrenzen heen. Dit is echter vaak weinig efficiënt en economisch gezien meestal niet zinvol. Het “Nährstoffbericht (Nutriëntenrapport) Niedersachsen” van de Landwirtschaftskammer Niedersachsen maakt melding van import van 91.117 t/jaar mest uit Nederland naar Niedersachsen in 2013. Ook in het “Nährstoffbericht NRW” van de Landwirtschaftskammer wordt gerapporteerd over import van een hoeveelheid mest van 1.423.231 t/jaar in 2013 uit Nederland naar NRW.

Door een verbeterd gebruik van mest en digistaat kan bv. CO2 uitstoot verminderd worden door de vervanging van kunstmest (energie-intensieve productie), een beter energetisch gebruik van beschikbare reststoffen en een betere transporteerbaarheid van de voedingsstoffen. Bovendien ondersteunt een toegenomen energetisch gebruik van deze reststoffen de duurzame energieproductie in de EUREGIO volgens de klimaatdoelstellingen van de EU en Nederland (-20 % CO2 tot 2020) en Nordrhein-Westfalen (-25 % CO2 tot 2020). Aan het einde van de waardeketen staat altijd het gebruik als mest die – naar behoefte gebruikt – een bijdrage aan de oplossing van de met het voedingsstoffenoverschot samenhangende milieuproblemen kan leveren.

Projektregion

Afbeelding 2: Projectregio

 

Inhoud / Projectbeschrijving

Aan het begin van het project worden ontstaan, overschot en transport van dierlijke uitwerpselen en hoeveelheden nutriënten transparant voorgesteld. Met hulp van gemeenschappelijke grensoverschrijdende excursies en expertworkshops moeten in het project innovatieve opwerkingstechnologieën en concepten voor gebruik onderzocht en beoordeeld worden. Daarbij staat met name het bepalen van de belangen en behoeften van de kant van de afnemers centraal om producten waar vraag naar is te kunnen aanbieden.

Het zwaartepunt van het werk in het project is de studie van bestaande en nieuwe technologieën en concepten voor mest en vergisting residuen. Deze worden in het laboratorium en in de praktijk getest voor de opwerking van runder- en varkensmest en digestaat. Door de proeven moet het rendement van bestaande technieken toenemen, moeten er nieuwe technologieën ontwikkeld en tot technisch uitgewerkte concepten gevormd worden. Uiteindelijk worden deze concepten in pilotinstallaties in de praktijk gerealiseerd. Behalve de installaties voor de verwerking wordt in het project ook rekening gehouden met logistiek en dispensatietechnologieën. Door een gecontroleerde en geschikte bemesting kan een vervuilend nutriëntenoverschot worden verminderd.

Doelen / resultaten

Het project heeft als doel door technische innovaties de mest ter plaatse te behandelen en te verwerken en zo het transport van mest over de grens aanzienlijk te reduceren. Hiervoor  wordt het mogelijk om succesvolle opwerkingsconcepten te realiseren en het potentieel van reeds bestaande technologieën te verbeteren. Er wordt gestreefd naar productie van verkoopbare producten (NPK-mest) die als gelijkwaardige vervanging van kunstmest in akkergebouwgebieden gebruikt kan worden. Met de verdere ontwikkeling van een NIRS-gestuurde en een precies aan de behoefte aangepaste bemesting wordt op een effectieve manier een overschot aan mest vermeden.